Cầm trong tay xấp tiền giấy đủ các mệnh giá: 200 đồng, 500 đồng, 10.000 đồng, 20.000 đồng và tiền xu mệnh giá từ 200 đồng đến 5.000 đồng đổi được ở chùa, nhưng PV Dân trí không dễ để mua bán bằng những loại tiền này tại các khu chợ và các cửa hàng tạp hoá.

Ở một chợ cóc trên phố Cầu Giấy, chúng tôi lựa mua cả rau và cà chua vừa hết 4.600 đồng, đưa cho người bán 5.000 đồng, người bán trả lại tiền thừa bằng cách “gán” thêm mấy củ hành hoa.

Chúng tôi giả vờ không đồng ý nhận hành với lí do ở nhà có nhiều hành rồi. Sau 1 hồi lục túi tiền, người bán tuôn ra một tràng: “Chỉ có cách là cô lấy hành hoặc mua thêm gì cho tròn tiền chứ tôi chịu thôi, giờ không “bói” đâu ra tờ 200 đồng để trả lại cả, ngay cả mua hành bây giờ ít nhất cũng phải 1.000 đồng chứ không ai bán 200, 500 đồng tiền hành…”.

Chúng tôi lấy lại tờ 5.000 đồng, đưa cho người bán hàng 2 đồng tiền xu mệnh giá 2.000 đồng và “bói” thêm 3 tờ 200 đồng vừa đủ 4.600 đồng. Đến lúc này thì người bán hàng lại nhất định không nhận với lí do: “Tôi không lấy tiền xu và tiền 200 đồng. Vì tiền xu dễ rơi, dễ mất. Tiền giấy 200 đồng bây giờ có mua bán được cái gì đâu, không tiêu được nên không nhận”.

 

Tương tự, tại chợ Thành Công, trong khi giao thương, nhiều người bán hàng chỉ nhận tiền xu mệnh giá 2.000 đồng, 5.000 đồng; các mệnh giá xu 200 đồng, 500 đồng, 1.000 đồng và tiền giấy bạc 200 đồng nhất mực bị “từ chối”.

Còn tại cửa hàng xăng dầu Tam Đa (phường Thuỵ Khuê, quận Tây Hồ), sau 1 lúc lưỡng lự về việc khách hàng hỏi có nhận tiền xu mệnh giá nhỏ hay không, nhân viên bán hàng cho biết: “Tiền nào cũng được”.

 

 

Sự tồn tại song song của tiền giấy và polymer cũng sinh ra những tâm lý trái ngược nhau. Đơn cử như tiền giấy mệnh giá 10.000 đồng và 20.000 đồng, tuy vẫn được lưu hành nhưng loại tiền này giờ không nhiều người chấp nhận hoặc có chấp nhận cũng không được thoải mái.

Bà Bình (ở quận Đống Đa) cho hay: “Bây giờ tiền xu và tiền giấy loại nhỏ như 200 đồng, 500 đồng chỉ mang đi lễ, đi chùa thôi, chứ mang đi chợ mua rau họ không nhận tiền này đâu”.

Trên thực tế, các cơ quan Nhà nước vẫn nhận và lưu hành tiền xu và tiền giấy, nhưng người dân lại mang tâm lý “đã có tiền polymer rồi nên sợ tiền giấy không tiêu được” hoặc nếu bắt buộc phải nhận những loại tiền “khó tiêu” đó thì chỉ biết gom lại để nộp thuế.

Chị Trang (quê Hưng Yên, bán hàng rong ở dốc La Pho, Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội) bộc bạch: “Nhập hoa quả ở chợ Long Biên nhưng lấy tiền xu và tiền giấy 200 đồng để trả, các chủ buôn không nhận, nếu lẻ ít họ còn cho luôn số đó. Ở thành phố không mua bán được bằng tiền này nhưng mang về quê vẫn tiêu được, tôi toàn phải mang về quê để tiêu”.

Hội chứng “kén tiền” đang trở thành “xu thế” trên thị trường tiêu dùng và người dân thì có nhiều lí do để biện minh cho cách sử dụng tiền của mình.

Theo lý giải của TS.Cao Sỹ Kiêm (Nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) thì có hiện tượng “kén” tiền trên là do cơ cấu bất hợp lý của đồng tiền Việt Nam. “Người dân không dùng tiền xu bởi nó khó lưu thông, lại dễ rơi vãi và tiền giấy mệnh giá nhỏ cũng không tiện ích đối với người tiêu dùng”, TS.Cao Sỹ Kiêm nói.

Ông Khiêm cũng cho biết, Ngân hàng Nhà nước hiện đã ngừng in tiền xu mệnh giá nhỏ, nhưng các loại tiền xu, tiền giấy mệnh giá 200 đồng vẫn là những loại tiền lưu hành hợp pháp. Hành vi từ chối lưu hành loại tiền này của người bán hàng là vi phạm pháp luật.